Wordt het helder vannacht?

Het weerbericht in de krant of op radio en tv voldoet meestal prima wanneer je overdag wat wilt ondernemen. Wil je echter gaan sterrenkijken, dan is het weerbericht voor de nacht nogal beperkt. Toch zijn er op internet verschillende bronnen te vinden die je kunnen helpen om een helder stekje te zoeken.

Roy Keeris

Lees in elk geval een gewoon weerbericht zodat je een idee hebt van de situatie. Dit kan bijvoorbeeld op websites van het KNMI, Meteoconsult, Weerplaza of WeerOnline. Dan weet je alvast of er opklaringen verwacht worden of dat het gaat regenen. Bij het KNMI vind je nog wat extra informatie in de Guidance. Hierin beschrijft een meteoroloog de verwachting in meer detail en geeft hierbij ook de onzekerheden aan.

Actuele gegevens
Satellietbeelden zijn onmisbaar bij verwachtingen op de korte termijn (binnen een paar uur). Op deze beelden, onder andere te zien op Sat24.nl, kun je zien waar in Nederland en Europa het onbewolkt is. En als het al bewolkt is, kun je met een animatie zien of er opklaringen in aantocht zijn. Visuele satellietbeelden werken alleen bij daglicht en bieden veel detail, maar ’s nachts zijn ze zwart en dus onbruikbaar. Als sterrenkijker ben je daarom vooral aangewezen op infraroodbeelden die de gehele nacht werken.

Een nadeel van infrarood is dat lage bewolking niet altijd goed zichtbaar is. Lijkt het onbewolkt, dan weet je nog niet helemaal zeker of het helder is. Dan kun je altijd nog kijken naar actuele waarnemingen. Zo heeft het KNMI onder het kopje Actueel een lijst met actuele waarnemingen in Nederland. Hier staat of het bij een bepaald station zwaar, half of onbewolkt is en ook of er neerslag valt. Weerplaza heeft deze gegevens omgezet in een overzichtelijk kaartje van Nederland met bewolkingspercentages. Let wel dat het kaartje alleen het bewolkingspercentage boven de stations weergeeft en dit op plaatsen hiertussen erg kan verschillen.

Verder vooruitkijken
Voor een verwachting op de wat langere termijn zijn we aangewezen op computerberekeningen. Op Weerplaza kun je bewolkingskaartjes voor de komende nacht(en) bekijken onder het kopje Weermodellen. Je kunt kiezen voor totale bewolking, maar ook voor verschillende lagen: hoge, middelbare, lage of grenslaagbewolking. Dit kan handig zijn, want door hoge bewolking kun je soms toch sterren zien. De US Air Force heeft ook kaartjes die overzichtelijk de fronten en bewolking weergeven. Houdt er wel rekening mee dat als de lucht aan de grond erg vochtig is, er alsnog laaghangende bewolking of mist kan ontstaan, ook al geeft het kaartje dat niet aan.

Op de website van Meteoblue kun je na registratie zelf verwachtingskaartjes maken binnen Europa met allerlei parameters, waaronder bewolking. Zonder registratie kun je al een meteogram voor een bepaalde locatie bekijken. Hierin zie je voor de komende vijf dagen heel overzichtelijk de bewolking op verschillende hoogtes. Ook biedt Meteoblue informatie speciaal voor astronomen, waaronder de seeing, een maat voor de hoeveelheid trillingen in de atmosfeer. Een slechte seeing maakt bijvoorbeeld het bekijken van planeten met een telescoop lastig. Ook de Australische website SkippySky biedt veel astronomische info.

Maar vergeet niet geregeld een blik naar buiten te werpen. Het kan zomaar ineens zijn opgeklaard, terwijl je zat te turen naar de talloze kaartjes op je beeldscherm!

Dit artikel verscheen in de special van het tijdschrift Zenit: Zelf sterren kijken, maart 2013

Comments are closed.